Snelheidsverlaging: een quick-win

We verlagen de maximumsnelheid naar 100 of 90 km/u. Dit zorgt ervoor dat de beschikbare oppervlakte van de Ring efficiënter gebruikt kan worden, de uitstoot daalt, het lawaai neemt af en de verkeersveiligheid vaart er wel bij (kortere remafstand, kleinere botsingsimpact). Als specifieke situaties daarom vragen, kunnen er nog andere snelheidsbeperkingen worden ingevoerd.

We zorgen ook voor een dynamisch verkeersmanagement. Slimme signalisatie en digitale route-informatiepanelen kunnen dan meteen informatie verspreiden wanneer een ongeval of file zich voordoet.

Een verlaging van de toegestane rijsnelheid zorgt er dus voor dat de snelheid als het ware gelijkmatiger is en de ritdynamiek constanter (er wordt minder opgetrokken en afgeremd dan bij hogere maximumsnelheden). Bovendien levert dit ook voordelen op in brandstofverbruik en uitstoot.

Zo is volgens een studie van het Vlaams Instituut voor Technologische Ontwikkeling (VITO) de impact van de 90 km/u-maatregel gunstig voor de luchtkwaliteit in de nabije omgeving van snel- en ringwegen. Vooral het aandeel dieselroet neemt sterk af. Vlakbij de snelwegen waar de snelheidsbeperking geldt, kan de daling van de hoeveelheid dieselroet oplopen tot 30%. Meer dan 40.000 burgers zouden dankzij de snelheidsbeperkingen minstens 10% minder dieselroet te verwerken krijgen. Voor iets meer dan 7.500 onder hen is dat zelfs een daling van minstens 15%. Er zijn ook belangrijke effecten voor de NO2-, PM10- en PM2,5-concentraties.

In een studierapport van het Verkeerscentrum werden vier scenario’s bestudeerd met betrekking tot een snelheidswijziging (bestaande toestand, 100 km/u op R0, 100 km/u op R0 en toekomende snelwegen, 80 km/u op R0). Hieruit blijkt dat de voordelen van een snelheidsverlaging voor de luchtkwaliteit het meest uitgesproken zijn, maar dat ook de effecten voor verkeersdoorstroming kunnen worden beschouwd als ‘licht positief’.

De files verdwijnen in de verschillende scenario’s natuurlijk niet, maar ze nemen af. Het zijn vooral lokale verstoringen op zowel binnen- als buitenring die afnemen. Het aantal voertuigverliesuren neemt (lichtjes) af, alsook het aantal rijstrookwissels of weefbewegingen – een belangrijke oorzaak van plotse vertragingen die soms tot accordeon-files leiden.

Ook het decibelniveau daalt met een verlaging van de maximumsnelheid, volgens onderzoek van de Nederlandse Rijkswaterstaat. Een auto met een snelheid van 120 km/u produceert 4 dB meer dan een auto die aan 80 km/u rijdt. Anders gezegd: het lawaai van een auto bij 120 km/u is even sterk als dat van twee auto’s bij 80 km/u.

Als alleenstaande maatregel is een snelheidsverlaging natuurlijk geen zaligmakende oplossing. Geïntegreerd in een vooruitstrevende visie waarin het gebruik van de auto minstens op bepaalde tijdstippen kan worden ontmoedigd, kan dit wel zijn effect bewijzen. Ook de verkeersveiligheid vaart er wel bij. 78% van de ongevallen gebeurde in de Verkeerscentrum-studie immers bij een snelheid hoger dan 100 km/u. 57% vond plaats boven 120 km/u en 27% boven 140 km/u.

Als de impact op luchtkwaliteit, geluid, veiligheid en doorstroming positief is, denken we beter twee keer na bij de verbreding van een weg die de overlast op elk van die vlakken zal uitbreiden.